18. Novembar 2017

Slikovni rezultat za jahja fehratovic

Osjetio sam potrebu da u susret Danu Sandžaka, podijelim sa Vama jednu zaboravljenu pjesmu iz naše prošlosti: himnu slavne TREĆE PROLETERSKE SANDŽAČKE UDARNE BRIGADE, koja je i najzaslužnija, za formiranje Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Sandžaka ZAVNOS-a i partizanske Autonomije Sandžaka 20. NOVEMBRA 1943. godine. 

Treća proleterska sandžačka udarna brigada osnovana je u junu 1942. godine. Brojala je preko 10.000 boraca. Dala 20 narodnih heroja. Prošla kroz najteža ratišta i propješačila više od 20.000 kilometara. Za posebne zasluge u Bici na Sutjesci, odlikovana je Ordenom narodnog heroja. Njeni rukovodioci bili su narodni heroji Vladimir Knežević Volođa i Rifat Burdžović Tršo. 

Himnu Treće proleterske sandžačke udarne brigade ili Himnu sandžačkih partizana, odnosno Sandžačka partizanka napisao je 1941. godine na Zlataru prvoborac Junus Međedović iz Bijelog Polja, svršenik Velike medrese u Skoplju, istaknuti član predratnog studentskog pokreta Univerziteta u Beogradu, jedan od osnivača AVNOJ-skog Kazališta narodnog oslobođenja Jugoslavije, glumac u prvom poslijeratnom jugoslavenskom filmu „Slavica“, član Narodnog pozorišta u Beogradu, reobnovitelj i upravitelj Crnogorskog narodnog pozorišta, ali prevashodno pjesnik i umjetnik. 

O nastanku ove himne Međedović je kazivao Ljubomiru Matoviću: Ja sam počeo „Sunce se rađa iz crnog mraka“ i stao sam, a Rade (Borisavljević), pošto ništa nije smislio, reče: „Ja ne znam kako da ide dalje“ i okrenu leđa vatri. Dok sam živio u Beogradu kao student, naučio sam više ruskih revolucionarnih pjesama, među njima i „Kahovku“. Prema toj melodiji sam ovdje, kraj vatre, i napisao „Sandžačku partizanku“. Kad se okupiše ostali drugovi iz patrole, ja im otpjevah i oni počeše da uče (…) Tako je nastala himna sandžačkih partizana. Ona je najprije sa odredima, a kasnije sa Trećom proleterskom (sandžačkom) brigadom prešla od Zlatara Bosnu, Crnu Goru i gotovo cijelu našu zemlju i doprla do zarobljeničkih logora. 

I ova pjesma, i kontekst Treće proleterske sandžačke udarne brigade, i samog ZAVNOS-a, svjedoče o ideji Sandžaka kao zajedničkoj potrebi i težnji svih naroda Sandžaka, Bošnjaka, Srba, Crnogoraca, Alabanaca i drugih.

SUNCE SE RAĐA IZ CRNOG MRAKA,
SVIĆE NAM RUMEN DAN.
NOSIMO RODU SLOBODE I ZRAKA,
STVARNOST VEĆ RAZGONI SAN.

SANDŽAK SE BUDI IZ VJEČNOG SANJANJA,
DIŽE SE U KRVAV BOJ.
PROTIV TERORA, I PROTIV PROGANJANJA,
MAČ NAROD PODIŽE SVOJ!

SRCA VEĆ GORE I PUCNJI SE ČUJU,
SMRT OKUPATORU SAD!
ORUŽJE NOVO BRAĆA NAM KUJU,
USTAJE STAR I MLAD!

STOG’, SANDŽAKLIJE, POD CRVENIM STJEGOM,
I SRBIN I BOŠNJAK!
KLIKNIMO SLOŽNO DOLINOM I BRIJEGOM,
SVIĆE NAM SLOBODE DAN!

NEK LEGNE MRŽNJA, PAKOST I ZLOBA,
NEK LJUBAV KRIJEPI SAD,
OPŠTE SLOBODE KAD NASTANE DOBA,
SVI ĆEMO SLAVITI DAN!

NAPRIJED DRUZI SA ČEMERNA BRDA,
SA NAŠE BJELASICE,
I SA ZLATARA NEK SRCA NAM TVRDA,
SMRVE SVE IZDAJICE!

U BORBU SVETU ZA MIR I SLOBODU,
NEK USTANE SRB I BOŠNJAK,
SVANUĆE NAJZAD SANDŽAČKOM RODU,
SVANUĆE RADOSNI DAN.

I ČETE SE KREĆU KROZ PLAMENE ZORE,
OSVETE GORI ORKAN,
ZASTAVU BUNTA RAZVIJA KROZ GORE,
SANDŽAČKI PARTIZAN!

Fotografija Jahje Fehratovića.
Autor: Dr. Jahja Fehratović

Sandžak PRESS pratite putem Facebook | Twitter | Android| iPhone



Stavovi iznešeni u ovom tekstu su autorovi i moguće je da isti ne predstavljaju stavove naše redakcije.
Komentari su vlastita mišljenja autora i redakcija zadržava pravo brisanja vulgarnih i uvredljivih komentara.

No more articles