Sloboda govora mržnje

5
0

“sandžak” – Pseudo-historijska, kvazi-etnografska i političko-represivna poduka u podnaslovu nije preuzeta iz programskih načela srpskih klerofašističkih i ultradesničarskih organizacija. A mogla bi biti, budući da pomračeni umovi pokreta Obraz, Dveri Srpske i Naši 1389 obzanjuju da je prava vjera hrišćanska pravoslavna i, godinama unazad, na tribinama na Mašinskom i Pravnom fakultetu u Beogradu šire novu istinu o Srebrenici. A ta orvelovska laž-je-istina odudara od presude Međunarodnog suda u Hagu za bivšu Jugoslaviju i političke kulture današnje Evrope koja ima Dan sjećanja na Srebrenicu.

Uvodni pasus u ovom članku nije ni fono-zapis horskog falširanja fudbalsko-navijačkih grupa. A mogao bi biti, samo još da se pridoda miks-hit navijača fudbalskog kluba Rad: Nož, žica, Srebrenica.

Citirane rečenice nisu ni insajderska bilješka kuloarskih stavova parlamentarnih zvaničnika iz redova političke desnice. A mogla bi biti, jer se svojevremeno ministar iz Čačka osjećao poniženim i postiđenim time što je protokolarni domaćin srbijanskim parlamentarcima za najveći državni praznik Sretenje bio ministar iz Novog Pazara.  Sramota za Srbiju i Karađorđa! – rezignirano je uzviknuo tadašnji ministar za kapitalno investiranje u govor mržnje, u obraćanju Narodnoj skupštini 12. februara 2009. godine, jer se u Srbiji na početku XXI vijeka nalazi na čelu svečanog evociranja sretenjskog ustanka s početka XIX vijeka niko drugi do jedan sandžački musliman, takoreći – Turčin! Ta ista politička figura iz Čačka, u jesen 2002. godine, osporavala je ulickanom ekspertu iz G17 pravo na kandidaturu za srbijanskog predsednika zato što mu prezime ne zvuči srpski.

Aforističke mudrolije s početka naše priče nisu ni studentske bilješke iz amfiteatra. A mogle bi biti, budući da je jedan univerzitetski profesor na postdiplomskoj magistarskoj grupi nauka o književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu, studijske 1997/98. godine, preporučio knjigu Kako nastaje naučno djelo (Sarajevo, Svjetlost, 1988), pohvalivši naučno-istraživački doprinos sarajevskog profesora Midhata Šamića sljedećim rečima: „Iako je musliman, napisao je dobru knjigu.“

Diskurs na početku ovog teksta, a koji sam okvalificirao kao pseudo-historijski, kvazi-entografski i političko-represivni, rep-rezentativni je uzorak iz uzavrelog SMS oglašavanja gledalaca u emisiji Puls na BN televiziji u Bijeljini, 3. marta 2011. godine, u kojoj je gostovao poglavar Islamske zajednice u Srbiji. Tim povodom, otvaram dva pitanja: prvo – otkuda to da ljudi misle ono što pišu u SMS ispovijestima; drugo – otkuda to da sloboda govora mržnje ima tretman demokratskog prava?

Može neko prigovoriti ka-ko ja tretiram SMS štivo kao da je u pitanju historijska čitanka, politički program ili akademska poduka, dok je tu, zapravo, riječ samo o burnim emocijama poluobrazovanih i nisko kultiviranih pojedinaca koje su pretočene u elektronske poruke. Takvo ironiranje izvrnuo bih u njegovu suprotnost: prosječni ljudi koji se putem SMS-a oglašavaju u medijima, i po komercijalnoj cijeni dobijaju osjećaj lične vrijednosti kao pripadnici, tzv., javnog mnijenja, za svoje stavove su dobili usmjerenje i ohrabrenje iz novih historijskih čitanki s ideološkim žigom ultranacionaliste Koštunice i s autorskim pečatom njegovog ksenofobičnog povjesničara Radoša Ljušića, zatim iz političkih istupa, bolje reći prestupa, desničarskih organizacija i partija, čija je udarna pješadija palila džamije u Beogradu i Nišu 17. marta 2004. i devastirala nekoliko ambasada u Beogradu 21. februara 2008. godine, i konačno – ideološki kompas nalaze i u etičkom pomračenju nekih univerzitetskih umova.

Demokratija ne znači djelati bez ograničenja. Sloboda govora ne znači pričati bez cenzure. Tolerancija nije uzdržavanje od nasilja.  Demokratsko postupanje i sloboda govora se sporazumno definiraju i zakonski uređuju. Govor mržnje je cenzuriran samim ustavnim uređenjem i ne predstavlja jedan od nekoliko kulturnih i etičkih obrazaca koji se slobodno nadmeću u javnom diskursu. Politička korektnost je auto-cenzura, strah od mogućih negativnih poriva u sebi samom, etička budnost u svakodnevnom postupanju, zato što postoji zakon koji suprotno postupanje tretira kao prijestup. Zbog toga nije dovoljno da novinarka u emisiji Puls zamoli gledaoce da budu pristojni u svojoj SMS skribomaniji. Odgovornost je na televiziji koja emitira poruke mržnje svojih gledalaca. Objavljeni SMS pozdrav muftiji od Ratka Mladića nije pitanje gledaočeve pristojnosti, već njegovog odnosa prema zločinu i zločincu.

Nedopustivo je i da se u medijima sučeljavaju mišljenja antifašista i fašista. Kad se mrzitelji osjećaju obespravljenim zato što im je uskraćeno pravo na javno ispoljavanje ksenofobije, rasizma, islamofobije, antisemitizma i homofobije – to je onda perverzija slobode. Kada se medijski pruža ravnopravan tretman žrtvama i dželatima – to je etika zla. Možete mrziti pripadnike drugog etnosa, vjere, boje kože, ukoliko već nosite u sebi takvu etičku niskost, ali ne smijete to javno pokazati, jer u suprotnom snosite krivičnu odgovornost – to je demokratsko načelo u današnjoj Evropi. Međutim, u kvazi-demokratskoj Srbiji, zakonska prinuda kojom se i Srbima nameće da ne istupaju negativno protiv ne-Srba, doživljava se kao pravi kulturni šok. Većinskom narodu se civilizacijski pripisuje i vlasništvo nad teritorijom i društvom, te se Srbija smatra srpskom kućom u kojoj su drugi etnosi podstanari s kojima se dobro postupa sve dok oni ne pretendiraju na to da steknu suvlasnička prava u zajedničkoj kući. Vojin Dimitrijević, direktor Beogradskog centra za ljudska prava, rekao mi je 29. aprila 2001. godine, a na temu međuetničke distance, sljedeće: „Dok su ne-Srbi bili neobrazovani fizički radnici i sluge, bili smo toleratni i predusretljivi; ali čim je prvi Albanac završio fakultet, reagovali smo u smislu – nismo se tako dogovorili!“

I zato, dokle god je Srbija sigurna kuća za Ratka Mladića, podstanari imaju razloga da se plaše. I zato što se s visine se gleda na jedva hiljadu Jevreja u Srbiji i na samo 2 posto građana koji su Bošnjaci – kako se to učestalo govori u posljednje vrijeme. I zato što političar iz Čačka javno koristi glagolsku metaforu ciganisati se, ne prepoznajući u tome rasnu uvredu. I zato što je prije nekoliko godina na naslovnici jedne srbijanske revije citiran otac izvjesne učesnice reality splačine zvane Veliki Brat, koja pred televizijskim dokoličarskim voajerima razmjenjuje emocije s drugim učesnikom – Bošnjakom. Sramota me da komšije u oči pogledam jer je moja ćerka s muslimanom – ispovijeda se obeščašćeni otac koji se ipak ne stidi toga što njegova kćer izvodi striptiz pijana na stolu pred tv-kamerama. Naprotiv, to je bezazleno, jer mladi hoće malo da se provesele. U drugom reality zaglupljivanju milionskog gledališta, srpska pjevačica rodoljubivo ističe da ne voli Jevreje, kao da je to izjašnjavanje u rangu volite li više sladoled s ukusom čokolade ili s ukusom vanile.

Nije dovoljno samo zahtijevati zakonske mehanizme zaštite i očekivati političku korektnost. Neophodno je obrazovati se kvalitetno, duhovno se uzdizati i civilizacijski edukativno djelovati. Jedino tako ne mogu proći pseudo-historijske tvrdnje da je Bošnjak kao etničko-teritorijalni termin izmišljen prije dvije decenije (SMS lekcija 1: Nacija Bošnjak postoji od prekjuče), ni kvazi-etnografska učenja po kojima su Bošnjaci samo poturčeni Srbi (SMS lekcija 2: Svi ste vi od Srba). Onda se neće razvijati ni političko-represivni modeli asimilacije, diskriminacije i progona (SMS lekcija 3: Idite u Tursku ako više volite Turke). Neznalice koje komuniciraju govorom mržnje imaju intelektualni deficit. Međutim, stavovi pogrešno upućenog i lažno edukovanog građanstva proizvod su svjesnih historijskih falsifikata načinjenih od strane kulturne elite. Nepunih je 100 godina otkako je Novi Pazar srbijanski, a već je podmetnuto mnoštvo falsikifata o četiri vijeka turske historije Novog Pazara i o tri i po decenije austro-ugarske uprave u ovom gradu. Mnogi Beograđani su, samo do prije tri decenije, mislili da je Novi Pazar na Kosovu, i da većinsko stanovnište u gradu čine Šiptari.

Neznanje, prostakluk i nasilje marširaju zajedno. O tome govori i film Šišanje (2010) reditelja Stevana Filipovića koji se prethodno već uspješno afirmirao filmom Šejtanov ratnik (2006). Lične drame, prouzrokovane dobro izrežiranim društvenim nasiljem kao posljedicom javnog govora mržnje, u filmu Šišanje su glumački virtuozno prikazali mladi glumac u usponu Nikola Rakočević – kao skinhed po ubeđenju, Viktor Savić – kao skinhed iz pomodarstva, Nataša Tapušković – u ulozi pravedne inspektorke za krvne delikte, Predrag Ejdus – kao akademik srbo-nacista, i Nikola Kojo – policijski inspektor koji po nalogu države režira ulična nasilja. Bez didaktičkog moralisanja i melodramskog pristupa, Filipovićevo filmsko ostvarenje je scenaristički besprijekorno sklopljeno, estetski odmjereno kadrirano i majstorski montirano. U kulturi je spas za čovjeka. Zato je edukacija preduslov za lični razvoj i civilizacijski opstanak. A na intelektualcu je da kreira javno mnijenje.

Autor: Nermin Vučelj


Sandžak PRESS pratite putem Facebook | Twitter | Android| iPhone

Stavovi iznešeni u ovom tekstu su autorovi i moguće je da isti ne predstavljaju stavove naše redakcije.
Komentari su vlastita mišljenja autora i redakcija zadržava pravo brisanja vulgarnih i uvredljivih komentara.

5 KOMENTARI

  1. Sve to stoji,govora mrznje ima u izobilju.
    Samo mi nije jasno zasto se “nas” Muftija toliko medijski eksponira?
    Kada ste videli papu,na nekoj komercijalnoj TV stanici?
    Zna se red i nacin oglasavanja visokih vjerski sluzbenika.
    Redovno muftija gostuje na BN TV (inace extremno prosrpska Tv) I sta se moze ocekivati na takvoj TV da ide na kajronu?
    Bojim se najgoreg a to je ekonomska sfera tih gostovanja,kajron se zapali sve SMS do SMS (dosta novca u opticaju) a vlasniku deo a deo kom ? Pa,zabavljacu.

    0

    0
    • Da bošnjački političari rade svoj posao i da ne rade protiv naroda, Muftija bi ćosao, širio bi islam po Srbiji i Crnoj Gori i ne bi se medijski eksponirao, ovako još on pokušava izvući za dlaku propalu situaciju u Sandžaku!

      0

      0

OSTAVITI ODGOVOR

Molimo unesite komentar!
Ovdje unesite svoje ime

Ova web stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.